Maria Pages στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

    Κι ακόμα είδαμε στην αίθουσα Τριάντη του Μεγάρου Μουσικής στις 10/11, το εκμοντερνισμένο Φλαμένκο της Μαρίας Παχές, που αν και ολιγόωρο (λίγο πάνω από 1 ώρα), πρόλαβε να αναδείξει την άψογα συγκροτημένη ενότητα της ομάδας με την ποιητική διάθεση των μουσικών επί σκηνής και την ανεπτυγμένη τεχνική των χορευτών δουλεμένων και στον κλασικό χορό.

                Κατεξοχήν ομαδικές οι μετακινήσεις τους στους χορογραφικούς σχηματισμούς της Ανδαλουσιανής, γνωστής από της συνεργασίες της με τον Κάρλος Σάουρα, Μαρίας Παχές, εκτός από τα 2 εντυπωσιακά soli της ίδιας μέσα στα εκθαμβωτικά φορέματα (κόκκινο και ασπρόμαυρο) σχεδιασμένα από την ίδια όπως και τα υπόλοιπα κοστούμια. Από τα ωραιότερα στιγμιότυπα ο χορός των 3 κοριτσιών με κόκκινες βεντάλιες σε χαρούμενους ρυθμούς.

                Η ευφυής ευρηματικότητα της Παχές δεν περιορίστηκε μόνο σ’ αυτά. Ανέλαβε και το σχεδιασμό του πλέον λιτού, που κατακτούσε όμως άμεσα το βλέμμα, σκηνικού που έχω δει έως τώρα: τριών φωτεινών οριζόντιων γραμμών στο μαύρο φόντο που άλλαζαν θέσεις και σχήματα, άλλοτε καμπυλώνοντας κι άλλοτε ευθυγραμμώντας ανεξάρτητα μεταφέροντας μας νοητικά στην «Ουτοπία», όπως υποβάλλει ο τίτλος της παράστασης και τις επιρροές του Βραζιλιάνου αρχιτέκτονα Oscar Niemeyer.

Ο χορός στη Στέγη. Ομάδα Klokworks

Πήγαμε πριν λίγες μέρες στο μικρό καλαίσθητο θεατράκι της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών να παρακολουθήσουμε μιά παράσταση χορού. Κι αυτό που είδαμε τελικά ήταν ένα μάθημα ρυθμικής. ‘Ενα πολύ ωραίο μάθημα ρυθμικής είναι η αλήθεια, καλοδουλεμένο και δομημένο προσεχτικά και με ακρίβεια στις επαναλαμβανόμενες ή ανακετευθυνόμενες διαδρομές των τεσσάρων χορευτών που κινούταν ως επί το πλείστον σαν σύνολο. Ανάμεσα τους και η επικεφαλής της ομάδας, klokworks, Μαριάννα Καβαλλιεράτου, υπεύθηνης και για τη χορογραφική σύνθεση του έργου «Recalculate»...

                Αφηρημένο εννοιολογικά αλλά και αποστεγνωμένο εντελώς από κάθε είδους θεαματικό εμπλουτισμό, στοιχεία αναμενώμενα σ’ ένα χορευτικό δρώμενο, η παρουσίαση σαν στόχο είχε να επισημάνει την αίσθηση του χρόνου και τις δυνατότητες εναλλαγών των κινήσεων που προσφέρονται μέσα στο χώρο. Μεγάλη στήριξη στην πραγματοποίηση αυτού του στόχου στάθηκε η εύστοχη, έντονα ρυθμική, μουσική του Dom Bouffard, που κυριολεκτικά καθοδηγούσε τους χορευτές. ‘Εξοχος και ο σχεδιασμός των φωτισμών από την Ελευθερία Ντεκώ.

Το όνειρο έγινε πραγματικότητα

Κι όμως. Ακόμα και στον τόπο μας. Ακόμα και σήμερα μπορούν τα όνειρα να γίνουν πραγματικότητα. Το όραμα της Βίκυς Μαραγκοπούλου, που εδώ και δεκαεννιά χρόνια διευθύνει επάξια το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού της Καλαμάτας, ονειρευόμενη ένα μόνιμο στέκι του χορού, υλοποιήθηκε τελικά φέτος εγκαινιάζοντας ένα πανέμορφο, υπερσύγχρονο Μέγαρο Χορού, το πρώτο στην Ελλάδα, με 675 θέσεις στην κεντρική αίθουσα, τεράστια σκηνή 1.500 τ.μ. και ένα στούντιο για μικρότερες εκδηλώσεις. Εκδηλος ο ενθουσιασμός όλων μας, συνόδεψε τις ευχές για ευοίωνο μέλλον. Πολύμορφο και πλουραλιστικό το Φεστιβάλ, με αρκετές παρουσίες Ελλήνων χορογράφων, όπως της Αγγελικής Στελλάτου, του Γιάννη Μανταφούνη, της Ιριδας Καραγιάν, αλλά και ξένους δημιουργούς.

Ξεχώρισαν οι δύο κορυφαίες βελγικές ομάδες Rosas και Ultima Vez. Μια σειρά πολύπλοκων σχηματισμών, αυστηρά δομημένων με μαθηματική ακρίβεια πάνω στη μινιμαλιστική μουσική του Στιβ Ράιχ, από την Αν Τερέζα Ντε Κέερσμακερ των «Rosas», σηματοδότησε με το έργο «Drumming» (1998) την έναρξη των εκδηλώσεων (18-19/7). Θαυμαστός ο κινητικός χειρισμός των 12 χορευτών/τριών σε μια ακατάπαυστη ροή εξατομικευμένων χορευτικών συμμετοχών στο σύνολο, με μια απίστευτη ενέργεια, που διαρκούσε ασταμάτητα 60 λεπτά και κατέληγε στο πέταγμα, στην αποθέωση της χαράς της ζωής.

Γνωστός για τη ζοφερότητα των θεμάτων του και τη βιαιότητα των κινήσεων που χαρακτηρίζουν τους 9 απίστευτης δεξιοτεχνίας χορευτές του, ο Βιμ Βαντεκέιμπους με την «Ultima Vez» μάς έφερε φρεσκαρισμένη την πρώτη του χορογραφία (1987), «What the Body Does Not Remember», για την οποία και βραβεύτηκε. Ακρως εντυπωσιακός ο πρόλογος, με δύο χορευτές ξαπλωμένους μπροστά στα κρουστά σ’ έναν πρωτότυπο διάλογο μαζί τους και αλλάζοντας στάσεις ανάλογα. Με κάποια ελαφρώς αισθητά κενά ανάμεσα στα τέσσερα μέρη, ο χορός εξελίχθηκε σε μάχη επιβίωσης, με πρωτόφαντη βιαιότητα, αν και μερικές πινελιές χιούμορ, μέχρι τελικής θριαμβικής πτώσης.

ΤΑ «NOCTURNES» ΤΗΣ ΜΑΓΚΎ ΜΑΡΈΝ

«Αστραπές και βροντές» θα μπορούσε να είναι καταλληλότερος τίτλος για τα «Νυχτερινά» την τελευτεία δημιουργία της Ισπανογαλλίδας Μαγκύ Μαρέν, που πρωτοπαρουσιάστηκε στη Μπιενάλ του χορού της Λυών του 2012 και παρακολουθήσαμε στην Πειραιώς 260 στο πλαίσιο του Ελληνικού Φεστιβάλ.

Μαύρο σκοτάδι στη σκηνή και ξαφνικά βροντή σαν καλπασμός αλόγων που περνούν μπροστά σου διαγωνιζόμενα στον ιππόδρομο (κάτι σαν τη σκηνή στις ιπποδρομίες του ‘Ασκοτ στο φίλμ «Ωραία μου Κυρία»). Κι αμέσως μετά ένας προβολέας φωτίζει μιά σκηνή σαν φώτα αυτοκινήτου σε κάποιο σκοτεινό σοκάκι γιά να δούμε ένα γέρο που κάθεται χάμω σε μιά γωνιά. Ίσως να ζητιανέψει ή να ψάχνει στα σκουπίδια. Το φως σβήνει γιά νάκολουθήσει άλλη ομοβροντία (διαβάζουμε στο πρόγραμμα υπεύθηνος της μουσικής ο συνθέτης Ντενί Μαριότ). Στην λάμψη του επόμενου προβολέα δύο κορίτσια χασκογελάνε ανταλλάσοντας μυστικά. Και πάλι βροντή ακολουθόμενη απο αστραπή σε όλη την διάρχκεια των 65 λεπτών, με εικόνες όπως 2 αγόρια που παίζουν μπάλα στον τοίχο, το χέρι κάποιου που κυνιγάει ένα ποντίκι που ξεφεύγει, ένας κιθαρίστας να συνοδεύει το τραγούδι ενός κοριτσιού, καυγάδες ακατανόητα γκραφίτι στον τοίχο, όπως ακατανόητες φράσεις σε διάφορες γλώσσες κατά διαστήματα. Η Βαβέλ της παγκοσμιοποίησης και εξαθλίωση στην οποία μας οδηγούν. Η πολιτικοποιημένη Μ. Μαρέν αγωνία για το μέλλον. Όπως όλοι μας. Γι αυτό και δεν αντέξαμε τη μαυρίλα κα τη μονοτονία του θεάματος.

Το φετεινό Φεστιβάλ κινδίνεψε. Ευτυχώς ο Γιώργος Λούκος τα κατάφερε την ύστατη ώρα εστιάζοντας της προσπάθειες του σε μικρά και κυρίως ελληνικά θεατρικά χορευτικά και μουσικά συγκροτήματα. Μας δόθηκε όμως σ’ αυτό το πλαίσιο και η ευκαιρία ν’ απολαύσουμε τον Ιπτάμενο Ολλανδό της Εθνικής Λυρικής μας Σκηνής στην εξαίρετη σκηνοθεσία του Γιάννη Κόκκου και τα ευφάνταστα σκηνικά του ίδιου. Γιατί ομως δεν συμμετέχει καί το Μπαλέτο της Λυρικής στις εκδηλώσεις του Φεστιβάλ;

«Peeping Tom» στο Ελληνικό Φεστιβάλ

Λες και είχαν εμάς κατά νου το ζεύγος του Γάλλου Φρανκ Σατιέ και της Αργεντινής Γαβριέλα Καρίζα, δημιουργών της χοροθεατρικής κολεκτίβας. «Peeping Tom», με έδρα τις Βρυξέλλες, όταν συνέλαβαν την ιδέα του «A louer» ( εvoικιάζεται), που παρουσίασαν στο Ελληνικό Φεστιβάλ, στην Πειραιώς 260, ( 12-14/6). Το να ηδονίζεται κανείς παρακολουθώντας από τη χαραμάδα της ζωής τις τραγικές ή θλιβερές πτυχές της είναι ένα είδος μαζοχιστικής ευχαρίστησης. Κι αυτό ακριβώς κάνουν οι «Peeping Tom». Τους πρωτογνωρίσαμε πριν επτά χρόνια στο Φεστιβάλ Χορού της Καλαμάτας με το αδυσώπητο «Salon», έργο εντυπωσιακά ρεαλιστικό που η σκληρότητα των σκηνών του στην απεικόνιση της ανθρώπινης φθοράς στο πέρασμα του χρόνου με παράλληλη την ακραία χορευτική δεξιοτεχνία των χορευτών άφησε βαθιά τα ίχνη του μέσα μας.

Στο ίδιο παρακμιακό κλίμα εκτυλίσσεται και η τωρινή υπόθεση. Με επίκεντρο μια τραγουδίστρια που χάνει σταδιακά την φωνή της δημιουργείται ένας κόσμος παραισθήσεων, ένας κόσμος σουρεαλιστικός, εξωπραγματικός όπου τα πάντα αλλάζουν δημιουργώντας τον πανικό. Όλα ενοικιάζονται η ξεπουλιούνται. Εντυπωσιακή η πρώτη σκηνή, στο μισόφωτο μιας αίθουσας που θα μπορούσε να ναι σπιτιού η θεάτρου με τα έπιπλα καλυμμένα με άσπρα πανιά, η είσοδος μιας γυναίκας που ξεσκεπάζει απότομα τον καναπέ έχει σαν αποτέλεσμα να ξεπεταχτούν από κάτω χορευτές σαν πραγματικά ποντίκια ή κατσαρίδες. Η δράση συνεχίζει να εξελίσσεται με κωμικοτραγικά απρόοπτα, εισόδους εξόδους των χορευτών και ηθοποιών με διάχυτη στο βάθος μια αίσθηση θλίψης και ανασφάλειας που δεν αναιρείτο από τα στριφογυρίσματα και  τα πρωτόφαντα σωματικά επιτεύγματα του λαστιχένιου χορευτή. Όσο όμως κι αν η δράση βάδισε στα γνωστά πρότυπα της ομάδας με τις πάντα ενδιαφέρουσες προτάσεις υπήρξε μια σκοτεινή μονοτονία με αρκετά κενά στην πορεία που μας έκανε να νοσταλγήσουμε την ακμαιότητα και την εφευρετικότητα του Σαλονιού.

Μίρκα Ψαροπούλου

Ομάδα Χοροθεάτρου 'Υψιλον

Τι άραγε θέλει να μας πει η Αγγελική Στελλάτου της ομάδας ‘υψιλον με την παράσταση της «μικρές ζωές» ή «το σώμα που κατοικώ », στο θέατρο του νέου κόσμου; Ότι και νάταν αυτό που ο καθένας από τους θεατές μπορούσε να ερμηνεύσει με τη δική του αντίληψη η σημαντική αυτή χορογράφος και χορεύτρια το έδωσε μέσα σε μιά ώρα μ’ενα τρόπο θαυμαστό όσο και πρωτότυπο.

Στην παντελώς άδεια από κάθε σκηνικό σκηνή δύο σκηφτές φιγούρες αναδιπλώνονται αργά με απαράλλαχτες ταυτόσημες κινήσεις κρατώντας πάντοτε το κεφάλι προς τα κάτω με το πρόσωπο να καλύπτεται από κοντά σγουρά μαλλιά, γκριζόμαυρα της μιάς, ξανθοκόκκινα της άλλης. Συντονισμένες στους μαλακούς ήχους ηλεκτρονικής μουσικής συμπλέουν πανομοιότυπα, αρμονικά, καταλαμβάνοντας το χώρο δίχως σταματημό. Τα χέρια ανοιγοκλείνουν σε ευρηματικούς σχηματισμούς ενώ το σώμα ακολουθεί έναν λικνιστηκό ρυθμό που συναρπάζει το βλέμμα. Μιά ξαφνική μεταβολή οδηγεί σε νέα κατεύθυνση κι όλα αυτά με μιά εκπληκτική ακρίβεια σ’ ένα σιαμαίο δέσιμο δίχως άγγιγμα.

Κάποια στιγμή ο πολύ καλά μελετημένος φωτισμός αλλάζει. Οι δύο υπάρξεις με τα μαύρα ολόσωμα καλσόν σκύβουν, σηκώνονται κι αποκαλύπτουν τελικά το πρόσωπο τους. Μέσα σε καταιγισμό χειροκροτημάτων, η Αγγελική Στελλάτου με την Ιωάννα Αποστόλου έδωσαν ένα μοναδικό ρεσιτάλ χορευτικής σύμπνοιας και περίτεχνου σχεδιασμού.

Οι παραστάσεις θα συνεχιστούν έως το τέλος του Μαΐου.

Αγγελόπουλος, Καραΐνδρου και Τζανέλα

Το σκέφτηκα όταν τον πρωτογνώρισα πριν από τρία χρόνια (είχα ήδη υπόψη μου τη δουλειά του), στο Φεστιβάλ Αιγαίου, στη Σύρο, πόσο θα ταίριαζε στη Λυρική ο χαμογελαστός, ενθουσιώδης αυτός μεσογειακός Ευρωπαίος, με τη φιλική προσέγγιση και το πληθωρικό ταλέντο. Και δεν βγήκα γελασμένη. Σήμερα ο Ρενάτο Τζανέλα, καλλιτεχνικός διευθυντής του μπαλέτου της ΕΛΣ, αναγνωρίζεται ως ο άνθρωπος που εμφύσησε νέα πνοή στους χορευτές, που τους αξιολόγησε σωστά, που τους πρόσφερε τις ευκαιρίες που αναζητούσαν. Σ’ εμάς, το κοινό, πρόσφερε την αγαλλίαση μιας ακόμα επιτυχίας. Το «Ταξίδι στην αιωνιότητα».

Ακολουθώντας τους μυστικούς δρόμους της ψυχής, αυτούς που γνώριζε τόσο καλά ο Θόδωρος Αγγελόπουλος, και εμπνεόμενος από τη
μουσική της Ελένης Καραΐνδρου (εδώ που τα λέμε, ποτέ δεν την είχαμε ακούσει πιο ταιριαστά), ο χορογράφος Τζανέλα βυθίστηκε στις δικές του ευαίσθητες χορδές και άντλησε τις δικές του εικόνες γεμάτες ομορφιά, νοσταλγία και θλίψη. Στο δικό του ταξίδι, οκτώ εμβληματικά ζευγάρια βιώνουν έντονες συναισθηματικές καταστάσεις. Απώλειες αγαπημένων, ξεριζωμούς, μεταναστεύσεις. Φορτισμένα συγκινησιακά κινούνται ομαδικά ή κατά ζεύγη ακολουθώντας τους μουσικούς ρυθμούς σε μια ατέρμονη πορεία προς ένα ομιχλώδες άγνωστο κι οι φιγούρες τους αντανακλώνται στους καθρέφτες του συμβολικού σκηνικού της Κατερίνας Αγγελοπούλου.

Μας ξαφνιάζει πόσο απόλυτα έπιασε ο χορογράφος το πνεύμα και το βάθος σκέψης των Αγγελόπουλου – Καραΐνδρου. Πόσο το δημιουργικό του ταλέντο τα μεταμόρφωσε σε κίνηση γλαφυρή, πειστική, περίτεχνη, παρασύροντάς μας στους στροβιλισμούς τού βαλς ή τα ανθρώπινα δρώμενα. Ακόμα περισσότερο όμως μας εντυπωσιάζει η ανταπόκριση των χορευτών στο κάλεσμα. Εξαιρετικοί όλοι, έδωσαν ο καθένας την ιδιοσυγκρασιακή του ερμηνεία υποταγμένη στο σύνολο. Με επικεφαλής έναν ανανεωμένο ιδανικό Στράτο Παπανούση, τους Μ. Κουσουνή – Β. Μπίκο, Ε. Ισαακίδου – Α. Νέσκοβ, Χ. Μακρίδου – Ν. Ζέκα κ.ά., πρόβαλαν τον καλύτερο εαυτό τους. Οι παραστάσεις θα συνεχιστούν έως τις 20 Μαρτίου.

Μίρκα Ψαροπούλου